Miliony oszukańczych połączeń zablokowanych: jak Polska wypowiedziała wojnę telefonicznym oszustom

Telefon z banku, policji albo urzędu, informacja o zagrożonych oszczędnościach i presja, by natychmiast przelać pieniądze na „bezpieczne konto” — tak wygląda jeden z najgroźniejszych modeli oszustwa telefonicznego. Polska w ostatnich latach odpowiedziała na ten problem nie tylko kampaniami ostrzegawczymi, lecz także blokowaniem połączeń na poziomie operatorów, filtrowaniem SMS-ów, ochroną numerów banków i rozbijaniem fałszywych call center. Skala jest ogromna: pod koniec 2025 roku operatorzy blokowali lub ukrywali identyfikację nawet około 25 mln podejrzanych połączeń tygodniowo.

SPIS TREŚCI

• Jak działają oszustwa telefoniczne i wyłudzanie pieniędzy przez telefon?
• Jak Polska zaczęła blokować oszustwa telefoniczne?
• CLI spoofing: czy oszust może zadzwonić z numeru twojego banku?
• „Bezpieczna zatoka” — jak operatorzy wykrywają fałszywe numery?
• DNO: numery banków i instytucji, z których nie powinien przyjść telefon
• Jak Polska blokuje fałszywe SMS-y i smishing?
• Miliony blokowanych połączeń: co pokazują najnowsze dane?
• Call center w Ukrainie: co rzeczywiście ustaliła polska policja?
• Czy wszystkie oszukańcze call center działają z Ukrainy?
• Czy oszukańczych telefonów jest dziś mniej niż w latach 2022–2023?
• Czy oszuści przenieśli się z Polski do Czech?
• Oszustwo na pracownika banku: jak wygląda typowy scenariusz?
• Jak rozpoznać telefon od oszusta?
• Co zrobić, gdy dzwoni podejrzany numer?
• Co zrobić po przelaniu pieniędzy oszustowi?
• Gdzie zgłosić oszustwo telefoniczne w Polsce?
• Najczęstsze pytania o oszustwa telefoniczne

Jak działają oszustwa telefoniczne i wyłudzanie pieniędzy przez telefon?

Współczesne oszustwo telefoniczne często niewiele przypomina przypadkową rozmowę z amatorem. Za częścią takich ataków stoją zorganizowane grupy wykorzystujące call center, gotowe scenariusze rozmów, bazy danych, socjotechnikę, fałszywe strony internetowe oraz technologie pozwalające manipulować numerem wyświetlanym na ekranie telefonu.

Najważniejszym elementem nie jest technologia, lecz psychologia. Oszust chce doprowadzić ofiarę do sytuacji, w której nie ma czasu na spokojne zastanowienie się i weryfikację informacji.

Typowy telefon może zaczynać się od informacji:

• „ktoś właśnie próbuje wypłacić pieniądze z pana konta”;
• „na pani dane złożono wniosek kredytowy”;
• „musimy natychmiast zabezpieczyć środki”;
• „policja prowadzi tajną akcję i nie może pan nikomu o niej mówić”;
• „proszę przelać pieniądze na rachunek techniczny”;
• „proszę podać kod BLIK albo kod otrzymany SMS-em”.

Celem może być zarówno bezpośrednie wyłudzenie pieniędzy, jak i przejęcie bankowości internetowej, danych karty, kodów autoryzacyjnych albo dostępu do telefonu lub komputera.

Jak Polska zaczęła blokować oszustwa telefoniczne?

Przełomem była Ustawa o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej z 28 lipca 2023 roku. Główna część przepisów weszła w życie 25 września 2023 roku, a kolejne mechanizmy uruchamiano etapami.

Od 26 września 2024 roku przedsiębiorcy telekomunikacyjni w Polsce mają obowiązek aktywnie przeciwdziałać CLI spoofingowi, czyli podszywaniu się pod cudzy numer telefonu.

Oficjalny tekst ustawy dostępny jest w Elektronicznym Dzienniku Ustaw: eli.gov.pl.

Polski model opiera się na kilku warstwach ochrony jednocześnie:

• wykrywaniu podmiany numeru telefonu;
• blokowaniu części fałszywych połączeń;
• ukrywaniu podejrzanego identyfikatora numeru;
• ochronie numerów banków i instytucji poprzez system DNO;
• automatycznym filtrowaniu wiadomości SMS;
• blokowaniu domen phishingowych;
• ściganiu zorganizowanych grup prowadzących fałszywe call center.

To istotna zmiana filozofii bezpieczeństwa. Państwo nie ogranicza się już do komunikatu „uważaj, żeby nie dać się oszukać”. Część zagrożeń ma zostać zatrzymana przez infrastrukturę telekomunikacyjną jeszcze zanim dotrze do użytkownika.

CLI spoofing: czy oszust może zadzwonić z numeru twojego banku?

Tak. Na tym właśnie polega CLI spoofing. Oszust może manipulować informacją o numerze wywołującym w taki sposób, aby odbiorcy wyświetlił się inny numer niż ten, z którego faktycznie inicjowane jest połączenie.

W praktyce ofiara może zobaczyć na ekranie numer kojarzący się z bankiem, urzędem albo inną znaną instytucją.

Polska ustawa wprost określa CLI spoofing jako nieuprawnione posługiwanie się informacją adresową wskazującą na inny podmiot, między innymi w celu nakłonienia odbiorcy do przekazania danych, pieniędzy lub instalacji oprogramowania.

Dlatego zasada bezpieczeństwa jest prosta: sam numer wyświetlany na telefonie nie jest dowodem, że rozmawiamy z bankiem.

„Bezpieczna zatoka” — jak operatorzy wykrywają fałszywe numery?

W lutym 2024 roku Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej zawarł porozumienie z czterema największymi operatorami telekomunikacyjnymi dotyczące systemu określanego jako „bezpieczna zatoka”.

Mechanizm ma umożliwiać weryfikację, czy numer przedstawiany przy połączeniu jest prawdziwy, czy został zmodyfikowany.

Jeżeli analiza wskazuje na CLI spoofing, operator może:

• odrzucić połączenie — telefon w ogóle nie zadzwoni;
• ukryć identyfikację numeru — odbiorca zamiast podrobionego numeru zobaczy informację o numerze nieznanym lub zastrzeżonym.

UKE podkreśla, że rozwiązanie zostało zaprojektowane po to, by ograniczyć możliwość podszywania się między innymi pod banki i instytucje. Więcej informacji publikuje Urząd Komunikacji Elektronicznej.

DNO: numery banków i instytucji, z których nie powinien przyjść telefon

Drugim ważnym zabezpieczeniem jest DNO — Do Not Originate. Od 26 marca 2024 roku Prezes UKE prowadzi jawny wykaz numerów przeznaczonych wyłącznie do odbierania połączeń.

Przykład: bank posiada infolinię, na którą klienci mogą dzwonić, ale sam bank nigdy nie wykonuje z niej połączeń wychodzących.

Jeżeli ktoś próbuje zadzwonić do klienta, prezentując właśnie taki numer jako numer wywołujący, operator wie, że połączenie nie powinno istnieć.

Operator powinien rozpocząć blokowanie połączeń wykorzystujących numer wpisany do DNO niezwłocznie, najpóźniej w ciągu trzech dni od jego wpisania do wykazu.

Oficjalny wykaz DNO dostępny jest na stronie UKE.

Jak Polska blokuje fałszywe SMS-y i smishing?

Oszustwo nie musi rozpoczynać się od telefonu. Bardzo często pierwszym etapem jest SMS o niedopłacie za paczkę, zablokowanym koncie, zwrocie podatku, dopłacie do energii albo problemie z bankiem.

Takie oszustwo nazywane jest smishingiem.

CSIRT NASK, działający jako CERT Polska, analizuje zgłoszone wiadomości i tworzy wzorce odpowiadające kampaniom oszustów. Po przekazaniu takiego wzorca operatorom wiadomości odpowiadające schematowi mogą być automatycznie blokowane.

W 2025 roku CERT Polska utworzył 790 wzorców, które doprowadziły do zablokowania około 1 883 610 złośliwych SMS-ów. Rok wcześniej 746 wzorców przełożyło się na około 1,48 mln blokad.

Podejrzany SMS można bezpłatnie przekazać do CERT Polska pod numer 8080. Zasady działania systemu wynikają bezpośrednio z ustawy o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej.

Aktualne ostrzeżenia i informacje publikuje CERT Polska.

Miliony blokowanych połączeń: co pokazują najnowsze dane?

Najciekawsze dane dotyczą działania zabezpieczeń przeciwko CLI spoofingowi.

Z informacji przedstawionej w Sejmie w 2026 roku wynika, że w pierwszych miesiącach 2025 roku średnia liczba połączeń blokowanych lub połączeń z ukrytą identyfikacją podejrzanego numeru wynosiła około 5 mln tygodniowo.

W ostatnich miesiącach 2025 roku liczba ta wzrosła nawet do około 25 mln tygodniowo.

Nie należy jednak interpretować tej liczby jako 25 mln udowodnionych prób kradzieży pieniędzy. Statystyka obejmuje zarówno połączenia zablokowane, jak i te, w których system usunął podejrzaną prezentację numeru.

Dane pokazują przede wszystkim, że techniczne filtrowanie stało się w Polsce działaniem na masową skalę.

Call center w Ukrainie: co rzeczywiście ustaliła polska policja?

Wątek Ukrainy rzeczywiście pojawia się w oficjalnych komunikatach polskich organów ścigania. Nie jest więc jedynie internetową plotką.

We wrześniu 2024 roku Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości poinformowało, że dzięki współpracy polskich i ukraińskich organów ścigania zlikwidowano w Charkowie biuro call center związane z fałszywymi platformami inwestycyjnymi. Oszuści mieli działać między innymi na szkodę obywateli Polski.

Jeszcze większą operację opisano w czerwcu 2026 roku. W ramach polskiego śledztwa zwrócono się o przeszukanie 28 lokalizacji na terytorium Ukrainy. Ukraińska policja przeprowadziła działania i ujawniła trzy działające call center obsługujące fałszywe platformy inwestycyjne.

Według CBZC w całej prowadzonej sprawie występuje co najmniej 2 tys. pokrzywdzonych, a ustalone straty wynoszą co najmniej 80 mln zł.

Policja informowała także o zabezpieczeniu komputerów, serwerów, telefonów i innych nośników danych.

Opis operacji znajduje się na oficjalnej stronie Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości.

Czy wszystkie oszukańcze call center działają z Ukrainy?

Nie ma podstaw, aby tak twierdzić. Oficjalne materiały potwierdzają istnienie konkretnych dużych struktur call center na terytorium Ukrainy, które oszukiwały między innymi Polaków. Nie wynika z nich jednak, że wszystkie albo nawet zdecydowana większość telefonicznych oszustw w Polsce pochodzi właśnie z jednego kraju.

Co więcej, przypadki z 2024 i 2026 roku pokazują aktywną współpracę polskich organów z ukraińską policją, prokuraturą oraz innymi służbami przy likwidowaniu takich centrów.

Dlatego nie ma wiarygodnych podstaw, aby przedstawiać jako fakt twierdzenie, że ukraińskie władze systemowo chronią takie call center albo czerpią z nich zyski. To bardzo poważne oskarżenie, którego nie potwierdzają przywołane oficjalne materiały polskich organów ścigania.

Można natomiast stwierdzić coś znacznie precyzyjniejszego: na terytorium Ukrainy funkcjonowały duże oszukańcze call center nastawione również na polskie ofiary, a część z nich została zlikwidowana dzięki międzynarodowej współpracy policyjnej.

Czy oszukańczych telefonów jest dziś mniej niż w latach 2022–2023?

Odczucia wielu użytkowników mogą wskazywać, że najbardziej prymitywne połączenia z podszywaniem się pod znane polskie numery stały się trudniejsze do przeprowadzenia. Technicznie jest to logiczny efekt nowych zabezpieczeń wdrożonych przez operatorów.

Nie ma jednak wiarygodnych danych, które pozwalałyby stwierdzić, że wszystkich telefonicznych prób oszustwa jest dziś kilkanaście albo kilkadziesiąt razy mniej niż w 2022 czy 2023 roku.

Co więcej, dane policyjne dotyczące stwierdzonych przestępstw spoofingu nie pokazują prostego spadku. Według informacji przedstawionej w Sejmie w maju 2026 roku w 2023 roku wykryto niespełna 2250 przypadków, w 2024 roku ponad 2700, a w 2025 roku niemal 3200.

Nie oznacza to, że zabezpieczenia nie działają. Wręcz przeciwnie — miliony połączeń są filtrowane. Oznacza jednak, że nie należy mylić liczby połączeń zatrzymanych przez system z całkowitą liczbą prób oszustwa.

Przestępcy również zmieniają metody. Jeżeli trudniej jest podrobić numer banku, mogą zadzwonić z normalnego numeru, rozpocząć kontakt przez WhatsApp, zastosować rozmowę wideo albo wykorzystać fałszywą reklamę inwestycyjną.

Czy oszuści przenieśli się z Polski do Czech?

Czechy rzeczywiście mierzą się z poważnym problemem oszustw telefonicznych. W 2025 roku czeski Národní úřad pro kybernetickou a informační bezpečnost ostrzegał przed kampaniami, w których przestępcy podszywają się pod pracowników zaufanych instytucji i próbują przekonywać ludzi do przelewania pieniędzy na rzekome „rachunki rezerwowe”.

Czeska policja regularnie informuje również o przypadkach vishingu, podszywania się pod bankowców i policjantów oraz wykorzystywania urządzeń SIM-box do sprawiania wrażenia, że zagraniczny oszust dzwoni z czeskiego numeru.

Nie ma jednak wystarczających dowodów, aby stwierdzić, że wzrost takich oszustw w Czechach jest bezpośrednim skutkiem polskich zabezpieczeń i że grupy przestępcze masowo „przeniosły się” właśnie z Polski do Czech.

Można natomiast powiedzieć, że oszustwa telefoniczne mają charakter transgraniczny. Gdy jeden kraj poprawia zabezpieczenia, przestępcy mogą szukać innych metod, operatorów, numeracji lub rynków, ale udowodnienie konkretnego przesunięcia wymaga danych organów ścigania.

O aktualnych zagrożeniach w Czechach informuje oficjalnie NÚKIB.

Oszustwo na pracownika banku: jak wygląda typowy scenariusz?

Jedną z najbardziej niebezpiecznych metod pozostaje oszustwo na pracownika banku.

Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości wielokrotnie informowało o grupach wykorzystujących fałszywe call center właśnie do tego typu przestępstw.

Schemat często przebiega w kilku krokach:

1. Do ofiary dzwoni osoba przedstawiająca się jako pracownik banku.
2. Informuje o podejrzanej transakcji, kredycie albo zagrożeniu konta.
3. Wywołuje strach i przekonuje, że trzeba działać natychmiast.
4. Może przekierować rozmowę do rzekomego policjanta albo pracownika „działu bezpieczeństwa”.
5. Ofiara otrzymuje polecenie wykonania przelewu, podania kodu albo instalacji aplikacji.
6. Pieniądze trafiają na rachunki kontrolowane przez grupę przestępczą.

W październiku 2025 roku CBZC informowało o zatrzymaniu 15 osób związanych z grupą, która za pomocą fałszywego call center podszywała się pod pracowników banków. Ofiary przekonywano do przesyłania pieniędzy na wskazane „techniczne” rachunki.

W grudniu 2025 roku CBZC informowało z kolei o zatrzymaniu 35 członków innej grupy stosującej metodę „na pracownika banku”. W styczniu 2026 roku liczba zatrzymanych w tej sprawie wzrosła do 49 osób.

Jak rozpoznać telefon od oszusta?

Nie istnieje jeden charakterystyczny numer oszusta. Najlepiej oceniać zachowanie rozmówcy i to, czego od nas żąda.

Sygnały alarmowe to przede wszystkim:

• presja, aby działać natychmiast;
• informacja, że pieniądze są właśnie kradzione;
• polecenie wykonania przelewu na „bezpieczne konto”;
• żądanie kodu BLIK;
• prośba o kod z SMS-a;
• prośba o PIN albo hasło do bankowości;
• polecenie zainstalowania AnyDesk, TeamViewer lub podobnego programu;
• zakaz kontaktowania się z rodziną lub bankiem;
• twierdzenie, że uczestniczysz w „tajnej akcji policji”;
• namawianie do wypłacenia gotówki i przekazania jej innej osobie.

Warto pamiętać również o nowym zjawisku: przestępcy coraz częściej korzystają z komunikatorów i rozmów wideo. W lipcu 2026 roku polska policja oraz FinCERT.pl ostrzegały przed oszustami, którzy podczas wideorozmowy podszywają się pod policjanta lub pracownika banku.

Co zrobić, gdy dzwoni podejrzany numer?

Najbezpieczniejsza procedura jest bardzo prosta.

1. Nie podawaj żadnych kodów ani haseł.
2. Nie wykonuj przelewu podczas rozmowy.
3. Nie instaluj żadnego programu wskazanego przez rozmówcę.
4. Rozłącz się.
5. Samodzielnie znajdź oficjalny numer banku lub instytucji.
6. Zadzwoń ponownie i zapytaj, czy rzeczywiście próbowano się z tobą kontaktować.
7. Sprawdź historię operacji i powiadomienia w aplikacji bankowej.

Nie używaj do weryfikacji numeru podanego przez osobę, która do ciebie zadzwoniła.

Nawet jeżeli na ekranie telefonu widzisz prawidłowy numer banku, nadal warto zakończyć połączenie i skontaktować się z bankiem samodzielnie.

Co zrobić po przelaniu pieniędzy oszustowi?

Jeżeli pieniądze zostały już wysłane, liczy się czas. Nie warto czekać do następnego dnia ani próbować samodzielnie negocjować z oszustem.

1. Natychmiast skontaktuj się z bankiem.
2. Powiedz wprost, że doszło do oszustwa.
3. Zapytaj, czy istnieje możliwość zatrzymania lub cofnięcia transakcji.
4. Zablokuj kartę lub dostęp do bankowości, jeżeli dane zostały przejęte.
5. Zmień hasło do bankowości i innych kont, jeśli używałeś tego samego hasła.
6. Zachowaj historię połączeń, SMS-y, wiadomości, numery rachunków i potwierdzenia przelewów.
7. Zgłoś sprawę policji.

Jeżeli oszust nakłonił cię do instalacji programu umożliwiającego zdalny dostęp do urządzenia, nie loguj się ponownie do bankowości na tym samym urządzeniu, dopóki nie upewnisz się, że jest bezpieczne.

Gdzie zgłosić oszustwo telefoniczne w Polsce?

Podejrzany SMS

Fałszywy SMS można bezpłatnie przesłać do CERT Polska na numer:

8080

Najlepiej przekazać oryginalną wiadomość przy użyciu funkcji „Przekaż”.

Fałszywa strona, e-mail lub inny incydent

Zgłoszenie można przesłać przez oficjalny serwis CERT Polska: incydent.cert.pl.

Wyłudzenie pieniędzy lub próba oszustwa

Jeżeli doszło do kradzieży pieniędzy albo próby ich wyłudzenia, sprawę można zgłosić policji. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia należy dzwonić pod numer alarmowy 112.

Najczęstsze pytania o oszustwa telefoniczne

Czy oszust może dzwonić z prawdziwego numeru banku?

Może doprowadzić do wyświetlenia numeru banku poprzez CLI spoofing. Właśnie z tego powodu Polska wdrożyła nowe mechanizmy weryfikacji i blokowania takich połączeń. Mimo to numer na ekranie nie daje stuprocentowej gwarancji autentyczności rozmówcy.

Czy pracownik banku może poprosić o przelew na bezpieczne konto?

Żądanie pilnego przelania wszystkich oszczędności na „bezpieczny”, „techniczny” lub „rezerwowy” rachunek jest typowym elementem oszustwa na pracownika banku.

Czy można podać kod BLIK przez telefon?

Nie należy przekazywać kodu BLIK osobie, która niespodziewanie kontaktuje się telefonicznie i prosi o jego podanie. Każdą transakcję trzeba dokładnie sprawdzić przed zatwierdzeniem.

Jak sprawdzić, czy numer telefonu jest oszustwem?

Samo wyszukanie numeru w internecie nie daje pełnej odpowiedzi, ponieważ numer może zostać podmieniony. Bezpieczniej zakończyć rozmowę i samodzielnie skontaktować się z instytucją, pod którą podszywał się rozmówca.

Czy Polska całkowicie zablokowała telefonicznych oszustów?

Nie. Ministerstwo Cyfryzacji i UKE zwracają uwagę, że nie ma technicznej możliwości rozpoznania każdego fałszywego połączenia. Nowe mechanizmy mają znacząco ograniczać najpopularniejsze rodzaje spoofingu, ale oszuści mogą korzystać również ze zwykłych numerów, komunikatorów i innych metod.

Polska utrudniła życie telefonicznym oszustom, ale problem nie zniknął

Polska zbudowała wielopoziomową ochronę przed oszustwami telefonicznymi. Operatorzy wykrywają część podmienionych numerów, DNO chroni numery przeznaczone wyłącznie do odbierania połączeń, CERT Polska filtruje miliony podejrzanych SMS-ów i blokuje niebezpieczne domeny, a CBZC prowadzi śledztwa przeciwko zorganizowanym grupom i fałszywym call center.

Skala działania systemu jest bezprecedensowa — pod koniec 2025 roku blokowano lub ukrywano identyfikację nawet około 25 mln podejrzanych połączeń tygodniowo.

Jednocześnie nie można na podstawie dostępnych danych stwierdzić, że wszystkich prób oszustwa jest dziś kilkadziesiąt razy mniej niż kilka lat temu. Nie można również przypisywać wszystkich takich call center jednemu krajowi. Oficjalne śledztwa potwierdzają działalność dużych centrów na terytorium Ukrainy, lecz pokazują również współpracę ukraińskich organów ścigania przy ich likwidacji.

Dla mieszkańca Warszawy najważniejsza pozostaje jedna zasada: bank, policja ani urząd nie powinny zmuszać cię przez telefon do natychmiastowego ratowania pieniędzy poprzez przelew na obcy rachunek. Gdy pojawia się presja, kod BLIK, „bezpieczne konto” albo prośba o zainstalowanie programu — rozłącz się i zweryfikuj sprawę samodzielnie.