Co ile można oddawać krew? Przerwy między donacjami krwi, osocza i płytek

Co ile można oddawać krew? W przypadku krwi pełnej minimalna przerwa między kolejnymi donacjami wynosi 8 tygodni. Mężczyzna może oddać krew pełną maksymalnie 6 razy w ciągu 12 miesięcy, a kobieta maksymalnie 4 razy. Inne zasady obowiązują przy oddawaniu osocza, płytek krwi i krwinek czerwonych metodą aferezy. Poniżej wyjaśniamy aktualne zasady obowiązujące w Polsce i podpowiadamy, jak policzyć najbliższy możliwy termin kolejnej donacji.

SPIS TREŚCI

• Co ile można oddawać krew pełną?
• Jak często może oddawać krew kobieta, a jak często mężczyzna?
• Co ile można oddawać osocze i płytki krwi?
• Czy po oddaniu jednego składnika można szybko oddać inny?
• Dlaczego trzeba zachowywać przerwy między donacjami?
• Co może wydłużyć przerwę przed kolejnym oddaniem krwi?
• Jak obliczyć termin kolejnej donacji?
• Gdzie oddać krew w Warszawie?
• Jak przygotować się do oddania krwi?
• Najczęstsze pytania

Co ile można oddawać krew pełną?

Krew pełną można oddawać ponownie po upływie co najmniej 8 tygodni od poprzedniej donacji krwi pełnej. Jest to minimalny odstęp, a nie gwarancja zakwalifikowania dawcy dokładnie po 56 dniach. Przed każdym pobraniem personel ocenia aktualny stan zdrowia, przeprowadza wywiad i wykonuje wymagane badania kwalifikacyjne.

Standardowo jednorazowo od osoby ważącej co najmniej 50 kg pobiera się około 450 ml krwi pełnej. Aktualne przepisy określają także roczne limity donacji: maksymalnie 6 pobrań krwi pełnej w ciągu 12 miesięcy u mężczyzn oraz maksymalnie 4 pobrania u kobiet.

W praktyce odpowiedź na pytanie „co ile można oddawać krew” brzmi więc: najwcześniej co 8 tygodni, ale z jednoczesnym zachowaniem limitu rocznego. Samo odliczenie 8 tygodni nie wystarcza, jeśli dana osoba osiągnęła już maksymalną liczbę donacji w okresie 12 miesięcy.

Jak często może oddawać krew kobieta, a jak często mężczyzna?

Minimalny odstęp między dwiema donacjami krwi pełnej jest taki sam dla kobiet i mężczyzn i wynosi 8 tygodni. Różnica dotyczy maksymalnej liczby donacji w ciągu 12 miesięcy.

Oznacza to, że mężczyzna nie może po prostu oddawać krwi pełnej co 8 tygodni bez końca — po szóstej donacji w okresie 12 miesięcy musi poczekać, aż ponownie będzie mieścił się w dopuszczalnym limicie. U kobiety analogiczny limit wynosi 4 donacje.

Warto również pamiętać, że przepisy dotyczą częstotliwości pobierania, ale decyzja o dopuszczeniu do donacji jest zawsze podejmowana na podstawie aktualnej kwalifikacji medycznej. Znaczenie może mieć między innymi poziom hemoglobiny, przebyta infekcja, przyjmowane leki, zabieg medyczny lub inne czasowe przeciwwskazanie.

Co ile można oddawać osocze i płytki krwi?

Osocze i płytki krwi są pobierane metodą aferezy. Aparat rozdziela krew na składniki, zatrzymuje potrzebny składnik, a pozostałe elementy krwi wracają do dawcy. Z tego powodu częstotliwość takich donacji może być inna niż w przypadku krwi pełnej.

Co ile można oddawać osocze?

Przy kolejnych donacjach osocza metodą plazmaferezy należy zachować co najmniej 2 tygodnie przerwy. Zgodnie z aktualnym rozporządzeniem osocze metodą aferezy można pobrać od jednego dawcy maksymalnie 33 razy w ciągu 12 miesięcy, a pojedyncza donacja nie może przekraczać 880 ml łącznie z antykoagulantem.

Co ile można oddawać płytki krwi?

Między dwoma kolejnymi zabiegami trombaferezy, czyli pobierania płytek krwi, minimalny odstęp wynosi 2 tygodnie. Aktualne zasady wskazują również, że odstęp między dwoma zabiegami trombaferezy nie zależy od liczby pobranych dawek terapeutycznych.

Co ile można oddawać krwinki czerwone metodą erytroaferezy?

Przy pobraniu jednej jednostki koncentratu krwinek czerwonych metodą erytroaferezy obowiązują zasady zbliżone do oddawania krwi pełnej. Między donacjami zawierającymi krwinki czerwone należy co do zasady zachować 8 tygodni. Maksymalnie można wykonać 6 takich donacji w ciągu 12 miesięcy u mężczyzn i 4 u kobiet.

Przy podwójnej erytroaferezie odstępy są dłuższe. Po pobraniu dwóch jednostek koncentratu krwinek czerwonych kolejne pobranie zawierające krwinki czerwone wymaga co najmniej 24 tygodni u kobiet oraz 16 tygodni u mężczyzn. Do jednorazowego oddania dwóch jednostek KKCz metodą aferezy dawca musi ważyć co najmniej 70 kg.

Czy po oddaniu jednego składnika można szybko oddać inny?

Tak, ale nie zawsze obowiązuje jedna uniwersalna przerwa. Przepisy określają osobne odstępy w zależności od tego, co było poprzednią donacją i jaki składnik ma być pobrany teraz. Dlatego proste hasło „po każdym oddaniu trzeba czekać 8 tygodni” nie jest prawidłowe dla wszystkich rodzajów donacji.

Przykładowo po pobraniu krwi pełnej do kolejnego pobrania krwi pełnej trzeba odczekać 8 tygodni. Natomiast niektóre donacje osocza lub płytek mogą być możliwe wcześniej, jeśli spełnione są wymagania określone dla danego zestawienia donacji. Szczególne znaczenie ma jednak czas od ostatniego pobrania krwinek czerwonych.

Jeśli planujesz przeplatać krew pełną, osocze i płytki, najbezpieczniej nie liczyć terminu wyłącznie na podstawie prostego kalendarza. Aktualny dopuszczalny odstęp warto potwierdzić w centrum krwiodawstwa, podając dokładnie rodzaj i datę poprzedniej donacji.

Dlaczego trzeba zachowywać przerwy między donacjami?

Odstępy między donacjami chronią zdrowie dawcy. Po pobraniu krwi organizm potrzebuje czasu na odtworzenie utraconych składników, szczególnie krwinek czerwonych i zapasów żelaza. Właśnie dlatego donacje zawierające znaczną ilość erytrocytów są rozdzielone dłuższymi przerwami niż niektóre donacje osocza lub płytek.

Przed pobraniem krwi oznacza się stężenie hemoglobiny. U regularnych dawców wykonywane są także okresowe badania morfologiczne. Przy regularnym oddawaniu osocza kontrolowane są dodatkowo parametry związane z białkami osocza zgodnie z zasadami obowiązującymi w publicznej służbie krwi.

W praktyce oznacza to, że prawidłowy termin kalendarzowy jest tylko jednym z warunków. Jeśli wyniki badań lub wywiad medyczny wskazują na czasowe przeciwwskazanie, donacja może zostać przesunięta.

Co może wydłużyć przerwę przed kolejnym oddaniem krwi?

Nawet jeśli od poprzedniego oddania krwi minęło wymagane 8 tygodni, dawca może otrzymać czasową dyskwalifikację z innych powodów. Okres zależy od konkretnej sytuacji. Do często spotykanych przykładów należą:

• gorączka powyżej 38°C — 2 tygodnie od ustąpienia objawów;
• grypa lub infekcja grypopodobna — 2 tygodnie od ustąpienia objawów;
• ekstrakcja zęba lub leczenie kanałowe — 7 dni od zabiegu;
• implant stomatologiczny lub inny zabieg chirurgiczny w obrębie jamy ustnej — 4 miesiące;
• pozostałe leczenie stomatologiczne lub wizyta u higienistki — 24 godziny po zakończeniu wizyty;
• tatuaż lub przekłucie części ciała — 4 miesiące;
• duży zabieg chirurgiczny — 4 miesiące;
• zabiegi kosmetyczne z naruszeniem skóry — 4 miesiące.

To tylko wybrane przykłady. Inne zasady mogą dotyczyć szczepień, przyjmowanych leków, podróży, kontaktu z chorobami zakaźnymi, ciąży, zabiegów medycznych czy chorób przewlekłych. Ostateczna kwalifikacja odbywa się w dniu zgłoszenia do centrum krwiodawstwa.

Jak obliczyć termin kolejnej donacji?

Jeżeli oddajesz wyłącznie krew pełną, obliczenie jest proste: do dnia ostatniej donacji dodaj 8 tygodni, czyli 56 dni. Pamiętaj jednak, że przy obliczaniu terminów określonych w przepisach uwzględnia się dzień pobrania.

Przykład: krew pełna oddana 1 października

Jeżeli osoba oddała krew pełną 1 października i nie wystąpiło żadne dodatkowe przeciwwskazanie, kolejna donacja krwi pełnej może zostać zaplanowana po upływie minimalnego odstępu 8 tygodni. Trzeba przy tym sprawdzić także limit donacji w ciągu ostatnich 12 miesięcy.

Przykład: osocze oddawane regularnie

Przy kolejnych donacjach osocza metodą plazmaferezy minimalny odstęp wynosi 2 tygodnie. Nie oznacza to jednak, że każda osoba będzie mogła automatycznie oddawać osocze w takim rytmie przez cały rok — obowiązuje maksymalna liczba 33 pobrań w ciągu 12 miesięcy, a stan zdrowia i wyniki badań są oceniane na bieżąco.

Jeśli poprzednio oddawałeś inny składnik niż ten, który chcesz oddać teraz, nie stosuj automatycznie reguły 8 tygodni ani 2 tygodni. W takiej sytuacji właściwy odstęp zależy od konkretnego połączenia dwóch rodzajów donacji.

Gdzie oddać krew w Warszawie?

W Warszawie krew można oddać między innymi w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Warszawie oraz w jego terenowych oddziałach. Główna siedziba RCKiK znajduje się przy ul. Saskiej 63/75, 03-948 Warszawa.

W Warszawie działają również terenowe oddziały RCKiK przy ul. Cegłowskiej 80, al. Dzieci Polskich 20 oraz ul. Nowogrodzkiej 59. Przed wyjściem warto sprawdzić aktualne godziny przyjęć, dostępność konkretnego rodzaju donacji oraz bieżące komunikaty centrum, ponieważ organizacja pobrań może się zmieniać.

Aktualne informacje dla dawców publikuje RCKiK w Warszawie.

Jak przygotować się do oddania krwi?

Sam prawidłowy odstęp od ostatniej donacji nie wystarczy. Do centrum krwiodawstwa warto przyjść wypoczętym i w dobrym stanie ogólnym. Jeśli masz infekcję, gorączkę, jesteś w trakcie leczenia albo niedawno przeszedłeś zabieg, poinformuj o tym personel podczas kwalifikacji.

• wyśpij się przed donacją;
• zjedz lekki posiłek przed zgłoszeniem się do punktu;
• zadbaj o odpowiednie nawodnienie;
• zabierz dokument pozwalający potwierdzić tożsamość;
• przekaż podczas wywiadu pełne informacje o lekach, chorobach, zabiegach i ostatnich podróżach;
• nie planuj intensywnego wysiłku bezpośrednio po donacji.

Jeżeli masz wątpliwość, czy konkretny lek, szczepienie, zabieg lub choroba pozwalają na oddanie krwi w danym dniu, najlepiej skontaktować się bezpośrednio z centrum krwiodawstwa. Pozwoli to uniknąć niepotrzebnej wizyty.

Co ile można oddawać krew – najczęstsze pytania

Czy krew można oddawać co 2 miesiące?

W przybliżeniu tak, ale przepisy posługują się okresem 8 tygodni, a nie dwóch miesięcy kalendarzowych. Dodatkowo trzeba przestrzegać limitu 6 donacji krwi pełnej w ciągu 12 miesięcy u mężczyzn i 4 u kobiet.

Czy kobieta może oddawać krew co 8 tygodni?

Minimalny odstęp 8 tygodni obowiązuje również kobiety, ale kobieta może oddać krew pełną maksymalnie 4 razy w ciągu 12 miesięcy. Dlatego nie każda kolejna data przypadająca po 8 tygodniach będzie mieścić się w limicie rocznym.

Czy mężczyzna może oddawać krew 6 razy w roku?

Tak, maksymalny limit dla mężczyzn wynosi 6 donacji krwi pełnej w ciągu 12 miesięcy, przy zachowaniu co najmniej 8 tygodni między kolejnymi pobraniami.

Czy osocze można oddawać częściej niż krew pełną?

Tak. Między kolejnymi plazmaferezami minimalny odstęp wynosi 2 tygodnie, a maksymalnie można wykonać 33 takie donacje w ciągu 12 miesięcy. Przy zmianie rodzaju donacji odstęp może być inny.

Po ilu dniach od oddania krwi można oddać ją ponownie?

Przy dwóch kolejnych donacjach krwi pełnej wymagane jest co najmniej 8 tygodni, czyli 56 dni. Termin może zostać przesunięty, jeśli wystąpi czasowe przeciwwskazanie albo dawca osiągnął limit liczby donacji w ciągu 12 miesięcy.

Czy po tatuażu można oddać krew?

Tak, ale nie od razu. Po wykonaniu tatuażu lub przekłuciu części ciała obowiązuje 4-miesięczny okres czasowej dyskwalifikacji.

Kto decyduje, czy mogę dziś oddać krew?

O dopuszczeniu do pobrania decyduje kwalifikacja przeprowadzona w jednostce publicznej służby krwi. Nawet gdy wymagany odstęp od ostatniej donacji już minął, aktualny stan zdrowia lub inne przeciwwskazania mogą czasowo wykluczyć pobranie.

Podsumowanie: co ile można oddawać krew?

Najważniejsza zasada jest prosta: krew pełną można oddawać nie częściej niż co 8 tygodni. W ciągu 12 miesięcy mężczyzna może oddać ją maksymalnie 6 razy, a kobieta 4 razy. Osocze można oddawać częściej — przy kolejnych plazmaferezach minimalna przerwa wynosi 2 tygodnie, a limit to 33 pobrania w ciągu 12 miesięcy. Między dwiema trombaferezami również obowiązują co najmniej 2 tygodnie. Przy przechodzeniu z jednego rodzaju donacji na inny właściwy odstęp zależy od konkretnej kombinacji pobrań.

Aktualne zasady wynikają z przepisów dotyczących warunków pobierania krwi oraz wytycznych publicznej służby krwi. Można je sprawdzić w Dzienniku Ustaw oraz na stronie Narodowego Centrum Krwi. Przed konkretną wizytą warto dodatkowo potwierdzić zasady w swoim centrum krwiodawstwa, szczególnie jeśli ostatnio oddawany był inny składnik niż ten planowany obecnie.