Ile można dorobić do emerytury w 2026 roku? Limity ZUS i zasady dorabiania

To, ile można dorobić do emerytury w 2026 roku, zależy przede wszystkim od wieku emeryta i rodzaju pobieranego świadczenia. Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, co do zasady mogą pracować bez limitu zarobków. Inaczej jest w przypadku wcześniejszych emerytów i części rencistów: od 1 września do 30 listopada 2026 roku obowiązują progi 6463,20 zł oraz 12 003,10 zł brutto miesięcznie. Wyjaśniamy, kiedy ZUS zmniejszy świadczenie, kiedy je zawiesi i jakie przychody trzeba zgłaszać.

Stan prawny i kwoty w artykule: 26 września 2026 roku. Limity dla wcześniejszych emerytów i rencistów zmieniają się co trzy miesiące, dlatego przy planowaniu dodatkowej pracy warto zawsze sprawdzić najnowszy komunikat ZUS.

SPIS TREŚCI

• Ile można dorobić do emerytury w 2026 roku?
• Kto może dorabiać do emerytury bez limitu?
• Jakie są limity dorabiania od 1 września 2026?
• Co się dzieje po przekroczeniu limitu?
• Jakie przychody wlicza ZUS do limitu?
• Umowa o pracę, zlecenie i działalność gospodarcza – jak liczy się przychód?
• Czy trzeba zgłaszać dorabianie do ZUS?
• Przykłady: ile można zarobić bez zmniejszenia emerytury?
• Najczęstsze błędy przy dorabianiu do emerytury
• FAQ – dorabianie do emerytury

Ile można dorobić do emerytury w 2026 roku?

Nie ma jednej kwoty wspólnej dla wszystkich emerytów. Najważniejsza granica przebiega między osobami, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, a tymi, które pobierają wcześniejszą emeryturę przed jego osiągnięciem.

• Emeryt po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego – co do zasady może dorabiać bez limitu i dodatkowe zarobki nie powodują zmniejszenia ani zawieszenia emerytury.
• Wcześniejszy emeryt przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego – musi pilnować progów 70% i 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Od 1 września do 30 listopada 2026 roku dolny próg wynosi 6463,20 zł brutto miesięcznie, a górny 12 003,10 zł brutto miesięcznie. Są to kwoty ogłoszone przez Prezesa ZUS na podstawie przeciętnego wynagrodzenia za II kwartał 2026 roku.

Aktualne wartości można sprawdzić na oficjalnej stronie ZUS – emerytury i renty.

Kto może dorabiać do emerytury bez limitu?

Osoba, która ma prawo do emerytury i osiągnęła powszechny wiek emerytalny, może co do zasady osiągać dodatkowe przychody bez ograniczeń wpływających na wypłatę emerytury. W Polsce powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

Przykład: 67-letni emeryt pracujący w Warszawie na pełen etat może zarabiać 5000 zł, 10 000 zł albo 20 000 zł brutto miesięcznie – sam poziom wynagrodzenia nie powoduje zmniejszenia jego emerytury z powodu limitów 70% i 130%.

Ważny wyjątek: nierozwiązany stosunek pracy przed przejściem na emeryturę

Jeśli pracownik uzyskał prawo do emerytury, ale nadal kontynuuje bez rozwiązania stosunek pracy z pracodawcą, u którego był zatrudniony bezpośrednio przed nabyciem prawa do świadczenia, ZUS może zawiesić wypłatę emerytury niezależnie od wysokości zarobków. Aby rozpocząć wypłatę świadczenia, trzeba najpierw rozwiązać taki stosunek pracy. Po rozwiązaniu umowy można ponownie zatrudnić się u tego samego lub innego pracodawcy.

Szczegółowe zasady ZUS opisuje na stronie zmniejszenie lub zawieszenie świadczeń pracujących emerytów i rencistów.

Jakie są limity dorabiania do emerytury od 1 września 2026?

Dla wcześniejszych emerytów i innych osób objętych zasadami zmniejszania lub zawieszania świadczeń od 1 września 2026 roku obowiązują dwa kluczowe progi przychodu.

Kwota 6463,20 zł odpowiada 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za II kwartał 2026 roku, a 12 003,10 zł – 130% tej wartości. Oficjalny komunikat ZUS z 18 sierpnia 2026 roku jest dostępny na stronie ZUS.

Czy limit jest netto czy brutto?

Podawane przez ZUS limity odnoszą się do przychodu brutto, a nie do kwoty wypłaconej „na rękę”. Dlatego porównując wynagrodzenie z limitem, nie należy patrzeć na przelew netto po potrąceniu podatku i składek.

Dlaczego limity zmieniają się kilka razy w roku?

Progi są ustalane na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłaszanego za kolejne kwartały. W praktyce nowe limity zaczynają obowiązywać od 1 marca, 1 czerwca, 1 września i 1 grudnia. Oznacza to, że kwota bezpieczna we wrześniu może być inna niż w czerwcu albo grudniu.

Co się dzieje po przekroczeniu limitu dorabiania?

Skutek zależy od tego, o ile przychód przekroczy pierwszy próg.

• Jeśli przychód nie przekracza 6463,20 zł brutto miesięcznie, świadczenie nie jest zmniejszane z powodu dorabiania.
• Jeśli przychód jest wyższy niż 6463,20 zł, ale nie przekracza 12 003,10 zł, ZUS zmniejsza świadczenie o kwotę przekroczenia dolnego progu, jednak nie więcej niż wynosi ustawowa kwota maksymalnego zmniejszenia.
• Jeśli przychód przekracza 12 003,10 zł brutto miesięcznie, wypłata świadczenia objętego limitami zostaje zawieszona.

Maksymalne zmniejszenie emerytury w 2026 roku

Od 1 marca 2026 roku maksymalna kwota zmniejszenia emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi 989,41 zł miesięcznie. Dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest to 742,10 zł, a dla renty rodzinnej przysługującej jednej osobie – 841,05 zł.

Przykładowo wcześniejszy emeryt osiąga we wrześniu 2026 roku przychód 7000 zł brutto. Przekracza dolny próg o 536,80 zł. W takim przypadku podstawą zmniejszenia jest właśnie kwota 536,80 zł, ponieważ jest niższa niż maksymalne zmniejszenie emerytury wynoszące 989,41 zł.

Jakie przychody wlicza ZUS do limitu dorabiania?

Do limitu znaczenie mają przede wszystkim przychody z działalności podlegającej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. ZUS wymienia między innymi:

• wynagrodzenie ze stosunku pracy,
• przychód z umowy zlecenia, umowy agencyjnej oraz określonych umów o świadczenie usług,
• przychód z pozarolniczej działalności oraz współpracy przy jej prowadzeniu,
• przychód z pracy nakładczej,
• niektóre przychody z umowy o dzieło, jeżeli umowa została zawarta z własnym pracodawcą albo praca jest wykonywana na jego rzecz,
• wynagrodzenie członka rady nadzorczej,
• przychód ze służby, w tym ze służb mundurowych,
• przychód z działalności wykonywanej za granicą,
• zasiłek chorobowy, macierzyński i opiekuńczy,
• wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy oraz określone świadczenia i zasiłki wyrównawcze.

W praktyce liczy się nie tylko rodzaj umowy, ale także to, czy dany tytuł jest objęty zasadami ubezpieczeń społecznych. W sytuacji nietypowej warto sprawdzić ją bezpośrednio w ZUS, zamiast zakładać, że konkretna umowa „nie liczy się do limitu”.

Umowa o pracę, zlecenie i działalność gospodarcza – jak liczy się przychód?

Umowa o pracę

W przypadku pracy na etacie do limitu bierze się przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Dla osoby objętej limitami znaczenie ma więc kwota brutto, a nie wynagrodzenie netto.

Umowa zlecenia

Przychód z umowy zlecenia również może wpływać na zmniejszenie lub zawieszenie wcześniejszej emerytury. Dotyczy to także sytuacji, w której ze względu na zbieg tytułów składki nie są faktycznie odprowadzane z każdego dodatkowego źródła – ZUS wskazuje, że sam brak obowiązku opłacania składek z dodatkowej pracy nie zawsze oznacza wyłączenie przychodu z rozliczenia.

Działalność gospodarcza

Przy pozarolniczej działalności gospodarczej ZUS nie patrzy po prostu na obrót firmy ani na dochód podatkowy. Do rozliczenia świadczenia przyjmuje się przychód odpowiadający podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe albo podstawie, która obowiązywałaby, gdyby dana osoba podlegała tym ubezpieczeniom obowiązkowo.

Czy trzeba zgłaszać dorabianie do ZUS?

Osoby, których świadczenie podlega ograniczeniom ze względu na dodatkowy przychód, powinny poinformować ZUS o podjęciu pracy zarobkowej i przewidywanej wysokości przychodu. ZUS wskazuje formularz EROP jako jeden ze sposobów przekazania takiej informacji.

Dodatkowo do końca lutego każdego roku trzeba przekazać informację o wysokości przychodu osiągniętego w roku poprzednim. Pracownik lub zleceniobiorca przedstawia zaświadczenie od płatnika, natomiast osoba prowadząca działalność pozarolniczą składa oświadczenie o podstawie wymiaru składek.

Oficjalny opis wymaganych dokumentów znajduje się na stronie ZUS – rozliczanie świadczeń emerytalno-rentowych.

Co grozi za niezgłoszenie przychodu?

ZUS podkreśla, że brak informacji o dodatkowych przychodach może prowadzić do żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Jeżeli świadczeniobiorca nie poinformował o przychodach, ZUS może żądać zwrotu za okres do trzech lat wstecz. Jeśli informacja została przekazana, rozliczenie zwrotu co do zasady ogranicza się do ostatniego roku.

Przykłady: ile można zarobić bez zmniejszenia emerytury?

Przykład 1: wcześniejsza emerytura i 6000 zł brutto

Osoba przed powszechnym wiekiem emerytalnym pobiera wcześniejszą emeryturę i we wrześniu 2026 roku zarabia 6000 zł brutto z pracy objętej zasadami rozliczenia. Kwota jest niższa niż 6463,20 zł, więc z tego powodu emerytura nie zostanie zmniejszona.

Przykład 2: wcześniejsza emerytura i 8000 zł brutto

Przychód 8000 zł brutto przekracza dolny próg o 1536,80 zł. Ponieważ maksymalne zmniejszenie emerytury od 1 marca 2026 roku wynosi 989,41 zł, miesięczne zmniejszenie nie może być wyższe od tej kwoty. Ostateczne rozliczenie zależy jednak od całego okresu i danych przekazanych do ZUS.

Przykład 3: wcześniejsza emerytura i 12 500 zł brutto

Przychód 12 500 zł brutto jest wyższy niż górny próg 12 003,10 zł. W takim miesiącu wypłata wcześniejszej emerytury objętej limitami podlega zawieszeniu.

Przykład 4: emerytka w wieku 63 lat i pensja 15 000 zł brutto

Kobieta w wieku 63 lat osiągnęła już powszechny wiek emerytalny. Jeżeli ma ustalone prawo do emerytury i nie zachodzi szczególna przeszkoda związana z nierozwiązaniem wcześniejszego stosunku pracy, może dorabiać bez stosowania progów 6463,20 zł i 12 003,10 zł. Pensja 15 000 zł brutto sama w sobie nie powoduje więc zmniejszenia emerytury na zasadach dotyczących wcześniejszych emerytów.

Najczęstsze błędy przy dorabianiu do emerytury

• Porównywanie limitu z wypłatą netto. Limity ZUS odnoszą się do przychodu brutto, a nie do kwoty „na rękę”.
• Korzystanie ze starego limitu. Progi zmieniają się co trzy miesiące, więc kwota obowiązująca latem może nie być aktualna jesienią.
• Założenie, że każda umowa o dzieło jest poza limitem. Niektóre umowy o dzieło, w szczególności wykonywane na rzecz własnego pracodawcy, mogą być uwzględniane.
• Brak zgłoszenia dodatkowego przychodu do ZUS. Może to skutkować niekorzystnym rozliczeniem i obowiązkiem zwrotu świadczeń.
• Mylenie zasad dla zwykłej emerytury z zasadami świadczeń przedemerytalnych. Świadczenie przedemerytalne ma odrębne progi i sposób rozliczenia.
• Nierozwiązanie stosunku pracy przed uruchomieniem wypłaty emerytury. To odrębna kwestia od limitów zarobków i może spowodować zawieszenie wypłaty niezależnie od pensji.

FAQ – dorabianie do emerytury w 2026 roku

Ile może dorobić emeryt po 65. roku życia?

Mężczyzna, który ukończył 65 lat i ma prawo do emerytury, może co do zasady dorabiać bez limitu wpływającego na wysokość emerytury. Analogicznie dotyczy to kobiety po ukończeniu 60 lat.

Ile może dorobić wcześniejszy emeryt od września 2026?

Od 1 września do 30 listopada 2026 roku wcześniejszy emeryt może osiągnąć do 6463,20 zł brutto miesięcznie bez zmniejszenia świadczenia z powodu limitu przychodów. Przychód powyżej tej kwoty i do 12 003,10 zł może spowodować zmniejszenie świadczenia, a przekroczenie 12 003,10 zł – jego zawieszenie.

Czy emeryt może pracować na umowę o pracę?

Tak. Emeryt może być zatrudniony na umowę o pracę. Jeżeli osiągnął powszechny wiek emerytalny, wysokość pensji co do zasady nie ogranicza emerytury. W przypadku wcześniejszego emeryta przed osiągnięciem tego wieku przychód z umowy o pracę jest uwzględniany przy limitach.

Czy działalność gospodarcza wlicza się do limitu dorabiania?

Tak, jeżeli dana osoba podlega zasadom ograniczania przychodu. Przy działalności ZUS przyjmuje jednak kwotę odpowiadającą podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a nie po prostu przychód podatkowy lub obrót firmy.

Czy limity dorabiania zmienią się 1 grudnia 2026?

Tak, od 1 grudnia 2026 roku będą obowiązywać nowe wartości wyliczone na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za III kwartał 2026 roku. Na dzień 26 września 2026 roku te przyszłe progi nie są jeszcze podstawą rozliczeń, dlatego nie należy ich zgadywać. Po publikacji komunikatu trzeba sprawdzić aktualne kwoty na stronie ZUS.

Czy 13. i 14. emerytura zwiększają limit dorabiania?

Nie. Progi 70% i 130% są powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem, a nie z wysokością pobieranej emerytury ani z dodatkowymi rocznymi świadczeniami. Informacje o zasadach dodatkowego świadczenia można znaleźć także w artykule 14. emerytura 2026: ile wynosi, komu przysługuje i kiedy będzie wypłacana?.

Podsumowanie: ile można dorobić do emerytury?

Jeśli emeryt osiągnął powszechny wiek emerytalny – 60 lat w przypadku kobiety i 65 lat w przypadku mężczyzny – co do zasady może dorabiać bez ograniczeń wynikających z progów 70% i 130% przeciętnego wynagrodzenia. Wcześniejszy emeryt powinien natomiast pilnować aktualnych limitów. Od 1 września do 30 listopada 2026 roku pełna wypłata świadczenia jest możliwa przy przychodzie do 6463,20 zł brutto miesięcznie, przedział od 6463,20 zł do 12 003,10 zł może oznaczać zmniejszenie świadczenia, a przekroczenie 12 003,10 zł – jego zawieszenie.

Przy kilku źródłach dochodu, działalności gospodarczej albo nietypowej umowie warto sprawdzić sposób kwalifikacji konkretnego przychodu bezpośrednio w ZUS. Dzięki temu można uniknąć przekroczenia progu, błędnego rozliczenia i późniejszego obowiązku zwrotu świadczenia.